“Thiếu nữ trong vườn” của Nguyễn Gia Trí.
Ông Đỗ Quốc Việt, phó giám đốc Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam, cho biết bảo tàng đang hoàn tất thủ tục đề nghị công nhận các bức tranh là bảo vật quốc gia.
Những bức tranh sơn mài quý được trưng bày tại Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam cùng nhiều tác phẩm khác trong triển lãm giới thiệu nghệ sĩ, người được trao Giải thưởng Hồ Chí Minh và Giải thưởng Nhà nước năm 2012. Triển lãm diễn ra từ ngày 29 tháng 7 đến ngày 5 tháng 8 tại Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam, số 66 Nguyễn Thái Học, Hà Nội.
Tuy nhiên, ông Việt cho biết các tác phẩm sơn mài của Nguyễn Gia Trí không được treo cùng khu vực với những tác phẩm khác vì lý do an ninh. Các bức tranh được bảo quản cẩn thận tại tầng hai của khu nghệ thuật hiện đại trong bảo tàng.
Theo dự kiến, trong năm 2013, Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam sẽ phối hợp với một số nhà sưu tập tư nhân tổ chức triển lãm các tác phẩm của Nguyễn Gia Trí và những họa sĩ lớn khác của Việt Nam như Tô Ngọc Vân, Bùi Xuân Phái và Trần Văn Trân, theo cách ghi trong bài gốc.
Để tổ chức triển lãm đang diễn ra, bảo tàng phải mượn nhiều tác phẩm nghệ thuật từ các nhà sưu tập.
Ông Việt cho biết, trong năm 2012, bảo tàng đã mua một số tác phẩm của Nguyễn Gia Trí từ gia đình họa sĩ và các nhà sưu tập ở miền Nam Việt Nam. Trong năm tiếp theo, bảo tàng dự định tiếp tục tìm mua tác phẩm ở khu vực miền Trung và Tây Nguyên.
Ông Việt cho biết: “Bên cạnh các họa sĩ lớn, chúng tôi cũng đang cố gắng mua tranh của những nghệ sĩ trẻ có tác phẩm đánh dấu quá trình phát triển của mỹ thuật hiện đại Việt Nam.”
“Giáng Sinh” (Sự ra đời của Chúa Giê-su), một trong những tác phẩm nổi tiếng nhất của Nguyễn Gia Trí, đã xuống cấp đáng kể và cần được phục chế.
Bức tranh sơn mài thuộc sở hữu của Nhà thờ Mai Khôi, Quận 3, Thành phố Hồ Chí Minh, được sáng tác năm 1941.
“Giáng Sinh” mô tả Chúa Giê-su mới sinh, Thánh Giuse và Đức Mẹ Maria. Ở phía trên bên phải bức tranh là những thiên thần có cánh đang chơi nhạc. Thánh Giuse, Đức Mẹ Maria và ba thiên thần đều mặc áo dài truyền thống.
Trong cuộc chiến chống Pháp, bức tranh được đưa sang Pháp. Với sự giúp đỡ của các linh mục Công giáo tại Pháp và theo đề nghị của linh mục Thiện Cẩm thuộc Nhà thờ Mai Khôi, tác phẩm được đưa trở lại Việt Nam vào thập niên 1960.
Kể từ đó, tranh được trưng bày trong một nhà nguyện tại Nhà thờ Mai Khôi trên đường Tú Xương. Gần đây, sau khi phát hiện một số hư hại, nhà thờ đã cất giữ bức tranh trong một căn phòng để chờ phục chế.
Theo ông Cẩm, bức tranh từng được một họa sĩ trong nước phục chế vào năm 1990 theo đề nghị của Nguyễn Gia Trí.
Ông Vi Kiến Thành, giám đốc Cục Mỹ thuật, Nhiếp ảnh và Triển lãm, cho biết các tác phẩm sơn mài của Nguyễn Gia Trí có thể được phục chế.
Ông Thành cho biết: “Các chuyên gia giàu kinh nghiệm tại Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam đã phục chế nhiều tranh lụa và tranh sơn mài của các nghệ sĩ trong nước trong những năm qua.”
Ông Thành nói thêm rằng các chuyên gia sẵn sàng phục chế bức “Giáng Sinh” nếu nhà thờ đề nghị hỗ trợ.
Nguyễn Gia Trí sinh năm 1908 tại Hà Nội và mất năm 1993 tại Thành phố Hồ Chí Minh. Ông tốt nghiệp khóa 1931–1936 của Trường Cao đẳng Mỹ thuật Đông Dương, nay là Học viện Mỹ thuật Việt Nam, và nổi tiếng với tài năng sơn mài bậc thầy.
Năm 1989, Bộ Văn hóa vinh danh Nguyễn Gia Trí là một trong mười họa sĩ có đóng góp nổi bật cho mỹ thuật đương đại Việt Nam.
Năm 2012, ông được Nhà nước trao tặng Giải thưởng Hồ Chí Minh danh giá nhằm ghi nhận những thành tựu văn hóa và nghệ thuật.
Tổng hợp: Văn Hà
